albakos
21.12.2004, 14:27:00
Asnjėri nuk ėshtė mė tepėr skllav, se sa ai qė mendon se ėshtė i lirė, pa qenė
i lirė
GĖTE
Qysh prej momentit tė fillimit tė luftės sė armatosur ēlirimtare, tė cilėn e
bėnė shqiptarėt nėn Flamurin e Famėmadhės Ushtria Ēlirimtare e Kosovės, qarqe tė
njohura evroperėndimore tė dėshmuara si mike tradicionale tė pan-sllavizmit, pra
edhe tė Serbisė, tė mbėshtetura edhe nga ariu i Sibirit u rimobilizuan dhe
intensifikuan veprimet e tyre, nė shėrbim tė pengimit tė ēlirimit dhe tė
ribashkimit tė popullit shqiptar nė njė shtet tė vetėm kombėtar. Kėshtu qė nuk
lanė gurė pa luajtur pėr tė penguar shqiptarėt nė realizimin e tė drejtave tė
tyre tė ligjėshme.Pokėshtu tė njėjtat veprime u ndėrmorėn edhe me rastin e
Luginės sė Preshevės dhe Luginės sė Vardarit, nga po tė njėjtat qarqe.
Ėshtė e ēuditshme, por ėshtė e vėrtetė, sepse e vėrteta ėshtė ēėshtje e
ēuditshme..., do tė thoshte Bajroni!
Synimet antishqiptare tė kėtyre qarqeve proserbe, filluanė tė profilizohen, tė
lėshojnė shtat dhe tė rriten me shėndet tė plotė, qyshė nga veprimet e para tė
administratės ndėrkombėtare (UNMIK-ut) dhe tė paqėruajtėsve tė udhėhequr nga
NATO-ja, tė instaluar nė Kosovė, pas 12 qershorit 1999
Sjellja e ekipeve tė ekspertėve evropėrendimorė tė instaluara nė Kosovė, nė
kuadėr tė UNMIK-ut dhe KFOR-it, me origjinė nga OSBE-ja dhe BE-ja, janė dėshmia
mė e mirė dhe mė e qėndrueshme, se tė ashtuquajturat demokraci evroperėndimore,
nė raport me tė drejtat e popujve pėr vetėvendosje, as pėr sė afėrmi nuk janė tė
tilla, ēfarė deklarohen se janė.
Pėr kėto 5 vjetė, qė kur janė nė Kosovė, kėto qarqeve tė caktuara tė
demokraciveevroperėndimore, kanė dhėnė mjaft argumente politike, finansiare,
legjislative e ekzekutive, tė cilat janė nė kundėrshti tė plotė me parimet e
mirėfillta tė njė sistemi demokratik, ēfarė kanė dėshirė tu besohet se e
pėrfaqėsojnė, apo qė duanė ti ndihmojnė kosovarėt pėr ta ndėrtuar. Bile, sa i
pėrket parimeve demokratike qė i ushtrojnė nė vepėr, as qė e vlenė tė
krahasohen me atė ēfarė ngėrthen nė vete nocioni demokraci, sepse pasqyra mė e
mirė e tyre janė sjelljet dhe veprimet e pėrfaqėsuesėve tė zgjedhur tė saj, tė
cilėt janė e kundėrta e saj.
Qėllimet e shumė veprimeve jo tė rastėsishme i kėtyre qarqeve, ēdoherė nė dėm tė
interesave tė ligjėshme tė shqiptarėve, kam drojen se drejtuesit e politikės
tonė kombėtare, nuk i kanė kuptuar apo nuk po duanė ti kuptojnė drejt dhe mirė.
Pasi qė nuk ėshtė hera e parė qė shqiptarėt pėrballen me kėto sjellje prej
njerkės shpirt katile tė kėtyre qarqeve, andaj edhe ėshtė e kuptueshme arsyeja
edhe e sjelljeve tė sotme. Thjeshtė, zgjidhja e drejtė dhe pėrfundimtare e
ēėshtjes kombėtare tė shqiptarėve, do tė rrezikonte shumė interesa tė dobiēit tė
kėtyre qarqeve-Serbisė, sepse ēlirimi dhe ribashkimi i shqiparėve nė njė shtet
tė vetėm kombėtar, do tė eliminonte pėrfundimisht nga hapėsira e Ballkanit njė
epokė tė errėt, pozitėn dominuese tė interesave tė sllavėve dhe tė miqėve tė
tyre tradicional, nė dėm tė interesave jetike tė popujve tė tij autokton. Deri,
te njė pėrfundim i tillė nuk ėshtė vėshtirė pėr tė ardhur, mjafton qė tė mirren
nė konsideratė kėto karakteristika: potenciali i madh njerėzor, shkalla e lartė
e shtimit natyror, shkalla e lartė e arsimimit, mosha shumė e re e shqiptarėve,
si dhe burimet e mėdha minerare tė truallit tė tyre amėtar.
Edhepse, shkalla e ndėrgjegjėsimit tė shqiptarėve pėr domosdoshmėrinė e
jetėsimit tė aspiratės sė tyre tė drejtė njerėzore dhe kombėtare, ėshtė nė
ringritje, megjithatė nuk mund tė pranohet se ajo e ka arritur shkallėn e
knaqėshme. Por, mund tė konstatohet me knaqėsi, se ky ndryshim kualitativ nė
ndėrgjegjen kolektive shqiptare, kohėve tė fundit ka filluar ti zgjojė klanet
antishqiptare nga ėndėrra e tyre e vjetėruar evropiane. Ato kanė filluar tė
kuptojnė pėrfundimisht njė tė vėrtetė tė madhe, edhepse tė pa kėndėshme pėr
shpirtin e tyre hileqar, se kėsaj rradhe nė hesapet e tyre karshi interesave
njerėzore dhe kombėtare tė shqiptarėve, janė mashtruar shumė keq. Ato kanė
filluar tė binden, se shqiptarėt nuk do ta pranojnė kurrėn e kurrės, qė nė dėm
tė tė sotmės dhe tė ardhmės sė tyre, tė futen nė ēfarėdo forme tė krijesave tė
rijetėsuara, tė ngjashme me Traktatin famėkeq tė Versajės, i cili i kishte mė
shumė se pėgjysmuar trojet e tyre etnike.
Me siguri, kjo vėndosmėri nė rritje e popullit shqiptar pėr tė zgjidhur drejt
dhe pėrfundimisht ēėshtjen e tij kombėtare, i ka vėnė nė pozitė tė vėshtirė
diplomacitė dhe qarqet ushtarake ndėrkombėtare, duke i vėnė para njė problemi
shumė serioz, ndaj tė cilit janė tė detyruara tė marrin qėndrime tė qarta.
Thjesht, kjo vendosmėri nė rritje e popullit shqiptar i ka vėnė para njė dileme
shumė tė rėndė, si diplomacitė ashtu edhe qarqet ushtarake ndėrkombėtare:
-Nėse e pranojnė kėrkesėn e shqiptarėve pėr vetėvendosje, me siguri do t'i
rrezikonin interesat e tyre politike, ekonomike dhe ushtarake me rėndėsi
strategjike, si nė shumicėn e vendeve sllave ashtu dhe tek miqėt e tyre.
-Nėse nuk u pranohet kjo kėrkesė e drejtė e shqiptarėve, frikėsohen me plotė
arsye, sepse e kanė tė qartė se ata janė tė vendosur, qė pėr realizimin e plotė
tė drejtave tė tyre njerėzore dhe kombėtare, tė pėrdorin tė gjitha mjetet e
domosdoshme dhe tė lejuara nga dokumentat relevante ndėrkombėtare. Kjo
nėnkupton, se pėr realizimin e tė drejtės sė tyre njerėzore dhe kombėtare, nėse
u imponohet, shqiptarėt nuk do tė hezitonin qė ti referohen prap, pėrkundėr
dėshirės sė tyre edhe luftės sė armatosur ēlirimtare. Pra, kjo vendosmėri nė
rritje e shqiptarėve pėr realizimin e tė drejtės sė tyre, i ka sjellur nė
pozicion tė vėshtirė, nė rend tė parė diplomacitė evroperėndimore. Kur dihet, se
Evropa Plakė nuk ėshtė e gatshme pėr tu konfrontuar ushtarakisht me shqiptarėt,
pėr qėllimet e pengimit tė realizimit tė drejtave tė tyre. Aq, mė tepėr kur e
kanė tė njohur se shqiptarėt, pėrballė rreziqeve qė i kanosen Atėmėmėdheut tė
tyre, as qė do tė pyesin pė forcėn ushtarake tė armikut. Kėtė veti tė tyren,
shqiptarėt e kanė dėshmuar sa e sa herė gjatė historisė, prej kohės sė
Skenderbeut e deri nė ditėt e sotme.
Pėr njė luftė kundėr shqiptarėve me qėllim tė pengimit tė realizimit tė
aspiratave tė tyre tė drejta njerėzore dhe kombėtare, asnjėra prej fuqive nė
pėrbėrje tė KFOR-it, sidomos amerikanėt, britanikėt dhe gjermanėt, nuk janė tė
gatshėm t'i rrezikojnė kockat e ushtarėve tė tyre.
Parashtrohet pyetja: Ku qėndron shkaku i kėsaj mosgadishmėrie i kėtyre faktorėve
ndėrkombėtar?
Nė kėtė pyetje ėshtė lehtė pėr t'u pėrgjigjur: Shkaku i kėsaj mosgadishmėrie
ėshtė pozita gjeo-politike e ushtarake e trojeve shqiptare, pėr tė cilat kėta
faktorė kanė intersa shumė tė mėdha dhe tė pakontestueshme. Ato janė shumė tė
vetėdijshme, se edhe nga njė shkėndi e re e luftės nė trojet shqiptare, brenda
natės krejt Ballkani mund tė kaplohet nga zjarri i saj. Ato nuk kanė asnjė
garancė, se njė luftė ballkanike do tė mbetej vetėm brenda kufijve tė Ballkanit,
pa u pėrhapur nė tėrė kontinentin dhe nė kufijtė lindor tė tij. Bile ato kanė
arsye tė fortė pėr tu frikėsuar, se zjarret e njė lufte eventuale ballkanike
shumė shpejt do tė pėrhapeshin nė tėrė botėn.
Fuqitė e mėdha kėtė frikė tė tyre tė arsueshme e bazojnė nė fakte tė
qėndrueshme. Ato e dinė mirė, se nė njė luftė tė tillė pėr shkak tė interesave
tė pazgjedhura, tė trashėguara nga e kaluara, fillimisht do tė pėrfshiheshin
Shqipėria, Mali i Zi, Serbia, Bullgaria, Greqia, Turqia dhe ndoshta edhe Rumania
me Hungarinė.
Bazuar nė shumė fakte mund tė nxirret njė pėrfundim i qėndrueshėm, se goditjet e
NATO-s nga ajri mbi caqet e pėrzgjedhura tė Serbisė, gjatė luftės tė armatosur
ēlirimtare tė cilėn ishte duke e zhvilluar populli shqiptar nėn Flamurin e
Famėmadhės UĒK, nuk e kishte pėr qėllim parėsor shpėtimin e popullatės etnike
shqiptare dhe tė minoriteteve josllave nga veprimet barbare me pėrmasa
gjenocidi, tė cilat ushtroheshin nga hordhit e solldateskės fashizoide
serbo-ēetnike. Pra, ky veprim i Fuqive tė mėdha i ekzekutuar nga struktura e
tyre ushtarake NATO, kėsaj radhe nė "anėn" e shqiptarėve, me siguri ishte nė
shėrbim tė qėllimit kryesor strategjik, pengimi i njė konflikti tė pėrmasave
ballkanike e mė gjėrė.
Pėrfaqėsuesit e diplomacive tė kėtyre qarqeve i kushtėzuan goditjet nga ajri tė
NATO-sė mbi caqet e pėrzgjedhura serbe, me sigurimin e kompetencave tė forcave
paqėruajtėse (KFOR-it), qė ato ti zėvendėsojnė forcat serbe me qėllim qė UĒK-ja
tė mos e merr pushtetin nė Kosovė pas pėrfundimit tė luftės,(sipas Madelleine
Albright, Autobiografi, fq.459-472).
Shqiptarėt duhet ta kenė shumė tė qartė, se po tė mos ishte nė pyetje rreziku i
pėrhapjes sė luftės jashtė kufijve tė Kosovės e Ballkanit, me siguri, Fuqitė e
mėdha nuk do tė ndėrmirrnin njė veprim tė tillė, sa pėr t'i shpėtuar shqiptarėt
nga masakrimet, por do t'i lenin qė tė laheshin nė gjak, sikur boshnjakėt,
ēeēenėt, kurdėt dhe palestinezėt.
Marrėveshtja e Kumanovės e cila u arritė gjatė bisedimeve ndėrmjet gjeneralėve
evroperėndimor dhe serbijanė, pa pjesmarrjen e shqiptarėve tė cilėt ishin nė
luftė tė drejpėrdrejt me Serbinė pushtuese, jo vetėm se ėshtė njė argument i
pakontestueshėm e qė e bėnė tė qėndrueshėm konstatimin e mė parshėm, por ajo
shpjegon edhe tri gjėra, tė cilat sipas mendimit tim janė kruciale:
a)Mėnyra e zhvillimit tė kėtyre bisedimeve, ėshtė dėshmia mė e fuqishme se
forcat e NATO-s, nuk ishin aleate tė shqiptarėve, sepse aleati nuk i zhvillon
bisedimet, nuk i pėrfundon dhe nuk nėnshkruanė asnjė marrėveshje, prapa shpinės
sė aleatit;
b)Kjo marrėveshje e arritur, me siguri, si produkt i pazarllėqeve me gjeneralėt
serbijanė, natyrisht nė dėm tė tė drejtave legjitime tė shqiptarėve, gjakut dhe
sakrificave tė tyre sublime pėr kėto tė drejta, e vėrteton atė qė u shkrua pak
mė lart;
c)Sjelljet e UNMIK-ut dhe KFOR-it pas vendosjes sė Kosovės nėn protektoratin e
tyre, siē janė pazarllėqet me serbėt; krijimi i enklavave serbe, mbrojtja e tyre
nga KFOR-i dhe UNMIK-u, si dhe lejimi i funksionimit tė administratės komplete
tė Serbisė nėpėr kėto enklava; arrestimet, kėrkimi i armatimeve dhe bastisjet
sistematike kryesisht tė shqiptarėve, si dhe aprovimi i pazarllėqeve
serbo-maqedone nė dėm tė teritorit tė Kosovės administrative, janė dėshmi e
qartė, se Rezoluta 1244 e KS tė OKB-sė, ėshtė vetėm paravan pėr realizimin e
dispozitave proserbe tė Marrėveshtjes sė Kumanovės, pjesės sė saj top sekrete e
cila deri mė sot mbahet larg syve tė shqiptarėve.
Ėshtė koha e fundit qė shqiptarėt ta kuptojnė drejt e mirė njė tė vėrtetė tė
madhe, se po tė ishte qėllimi i sinqert i Fuqive tė mėdha, pėrfshirė kėtu edhe
Rusinė, pėr tė ndalur solldateskėn serbo-ēetnike ( tė cilėn edhe e ndihmuanė tė
armatosej me armėt mė moderne, deri nė mars tė vitt 1999), nė fushatėn e saj
luftarake pėr krijimin e Serbisė sė Madhe, kėtė do ta bėnin nė fillim tė viteve
tė 90-ta, duke intervenuar njėkohėsisht nga ajri dhe toka, drejtpėrsėdrejti nė
territorin e Serbisė.
Po ta kishin sinqerisht, ato nuk do tė tėrhiqeshin nga Serbia:
a). Pėrderisa ta demobilizonin e ēarmatosnin ushtrinė dhe policinė
serbo-ēetnike, duke rikonstruktuar njė ushtri paqėsore, tė armatosur me armatime
tė lehta;
b).Pėrderisa tė ndėrtohej nė pushtet i ri nė Serbi, i cili me punėn e tij do tė
dėshmohej se qėllimet e tij janė, vėrtetė demokratike dhe paqėsore.
Pėr tė intervenuar me qėllim tė evitimit tė njė lufte shumė tė pėrgjakshme,
kishte shumė argumente.
Dihej botėrisht se qėllimet e nomenklaturės udhėheqėse politiko-ushtarake tė
Serbisė ishin serbomėdha, dhe qė kishin pėr synim realizimin e Serbisė sė Madhe,
duke pėrdorur tė gjitha mjetet luftarake dhe duke i kombinuar metodat e
barbarive mesjetare me ato ēetniko-fashiste.
Gjithashtu dihej botėrisht, se kėto qėllime kriminale ishin planifikuar deri nė
detalin mė tė vogėl, nga kreu politik dhe ushtarak serbomadh, natyrisht dhe duke
u shėrbyer me brumėrat serbo-mėdhaja tė gatuara nė "Akademinė Serbe tė
Shkencave", dhe ashtu si nė tė kaluarėn, sipas reēetave tė pėrpiluara dhe tė
pagėzuara me tymin e tamjanit, nga popat serbijanė, nė krye Kishes Ortodokse
Serbijane.
Kėto qėllime ishin publikuar nė mjetet informimit masiv dhe propagandoheshin
nėpėr mitingjet populiste serbe, para se tė fillohej me fushatat luftarake
kundėr popullit slloven, pėr tė vazhduar me tej kundėr popullit kroat, boshnjak
dhe mė vonė kundėr atij shqiptar.
Kur njeriu ballafaqohet me kėto argumente, me siguri do tė ballafaqohet edhe me
pyetjen e cila do t'i parashtrohet nga ndėrgjegja e tij: Pse nuk u intervenua,
kur dihej mirė se po tė intervenohej ushtarakisht, me siguri do tė
shpėtoheshin, mbi 500.000 jetėra tė civilėve tė pambrojtur, tė tė gjitha
gjinive, moshave dhe kombėsive?
Pa ndonjė ekzagjerim e vetmja pėrgjigje nė kėtė pyetje, do tė ishte: Ky
intervenim mungoi, sepse nuk pėrshtatej me interesat e fuqive tė mėdha, sidomos
tė atyre tė cilat kishin miqėsi tradicionale me serbo-sllavėt, dhe ua kishte
andja "sarmat" serbe.
Ėshtė koha e fundit qė shqiptarėt tė kuptojnė drejt e mirė, se po ato qarqe
evroperėndimore, tė cilat vazhdojnė tė hiqen si miq tė tyre, janė nė vlugun e
punėve shumė tė rrezikshme pėr tė ardhmėn e tyre, rijetėsimin e pjellės sė
Traktatit tė Versajės, natyrisht me njė emėr tė ri. Andaj edhe duhet tė
pėrgatiten pėr tu pėrballur me pasojat e sabotimeve tė kėtyre miqėve, karshi
tė drejtės sė tyre tė natyrshme, pėr tė jetuar tė lirė dhe dinjitoz nė
Atėmėmėdheun e tyre, tė ēliruar dhe tė ribashkuar njė njė shtet tė vetėm.
Me 20 dhijetor 2004
Sejdi Veseli
P r i s h t n ė
i lirė
GĖTE
Qysh prej momentit tė fillimit tė luftės sė armatosur ēlirimtare, tė cilėn e
bėnė shqiptarėt nėn Flamurin e Famėmadhės Ushtria Ēlirimtare e Kosovės, qarqe tė
njohura evroperėndimore tė dėshmuara si mike tradicionale tė pan-sllavizmit, pra
edhe tė Serbisė, tė mbėshtetura edhe nga ariu i Sibirit u rimobilizuan dhe
intensifikuan veprimet e tyre, nė shėrbim tė pengimit tė ēlirimit dhe tė
ribashkimit tė popullit shqiptar nė njė shtet tė vetėm kombėtar. Kėshtu qė nuk
lanė gurė pa luajtur pėr tė penguar shqiptarėt nė realizimin e tė drejtave tė
tyre tė ligjėshme.Pokėshtu tė njėjtat veprime u ndėrmorėn edhe me rastin e
Luginės sė Preshevės dhe Luginės sė Vardarit, nga po tė njėjtat qarqe.
Ėshtė e ēuditshme, por ėshtė e vėrtetė, sepse e vėrteta ėshtė ēėshtje e
ēuditshme..., do tė thoshte Bajroni!
Synimet antishqiptare tė kėtyre qarqeve proserbe, filluanė tė profilizohen, tė
lėshojnė shtat dhe tė rriten me shėndet tė plotė, qyshė nga veprimet e para tė
administratės ndėrkombėtare (UNMIK-ut) dhe tė paqėruajtėsve tė udhėhequr nga
NATO-ja, tė instaluar nė Kosovė, pas 12 qershorit 1999
Sjellja e ekipeve tė ekspertėve evropėrendimorė tė instaluara nė Kosovė, nė
kuadėr tė UNMIK-ut dhe KFOR-it, me origjinė nga OSBE-ja dhe BE-ja, janė dėshmia
mė e mirė dhe mė e qėndrueshme, se tė ashtuquajturat demokraci evroperėndimore,
nė raport me tė drejtat e popujve pėr vetėvendosje, as pėr sė afėrmi nuk janė tė
tilla, ēfarė deklarohen se janė.
Pėr kėto 5 vjetė, qė kur janė nė Kosovė, kėto qarqeve tė caktuara tė
demokraciveevroperėndimore, kanė dhėnė mjaft argumente politike, finansiare,
legjislative e ekzekutive, tė cilat janė nė kundėrshti tė plotė me parimet e
mirėfillta tė njė sistemi demokratik, ēfarė kanė dėshirė tu besohet se e
pėrfaqėsojnė, apo qė duanė ti ndihmojnė kosovarėt pėr ta ndėrtuar. Bile, sa i
pėrket parimeve demokratike qė i ushtrojnė nė vepėr, as qė e vlenė tė
krahasohen me atė ēfarė ngėrthen nė vete nocioni demokraci, sepse pasqyra mė e
mirė e tyre janė sjelljet dhe veprimet e pėrfaqėsuesėve tė zgjedhur tė saj, tė
cilėt janė e kundėrta e saj.
Qėllimet e shumė veprimeve jo tė rastėsishme i kėtyre qarqeve, ēdoherė nė dėm tė
interesave tė ligjėshme tė shqiptarėve, kam drojen se drejtuesit e politikės
tonė kombėtare, nuk i kanė kuptuar apo nuk po duanė ti kuptojnė drejt dhe mirė.
Pasi qė nuk ėshtė hera e parė qė shqiptarėt pėrballen me kėto sjellje prej
njerkės shpirt katile tė kėtyre qarqeve, andaj edhe ėshtė e kuptueshme arsyeja
edhe e sjelljeve tė sotme. Thjeshtė, zgjidhja e drejtė dhe pėrfundimtare e
ēėshtjes kombėtare tė shqiptarėve, do tė rrezikonte shumė interesa tė dobiēit tė
kėtyre qarqeve-Serbisė, sepse ēlirimi dhe ribashkimi i shqiparėve nė njė shtet
tė vetėm kombėtar, do tė eliminonte pėrfundimisht nga hapėsira e Ballkanit njė
epokė tė errėt, pozitėn dominuese tė interesave tė sllavėve dhe tė miqėve tė
tyre tradicional, nė dėm tė interesave jetike tė popujve tė tij autokton. Deri,
te njė pėrfundim i tillė nuk ėshtė vėshtirė pėr tė ardhur, mjafton qė tė mirren
nė konsideratė kėto karakteristika: potenciali i madh njerėzor, shkalla e lartė
e shtimit natyror, shkalla e lartė e arsimimit, mosha shumė e re e shqiptarėve,
si dhe burimet e mėdha minerare tė truallit tė tyre amėtar.
Edhepse, shkalla e ndėrgjegjėsimit tė shqiptarėve pėr domosdoshmėrinė e
jetėsimit tė aspiratės sė tyre tė drejtė njerėzore dhe kombėtare, ėshtė nė
ringritje, megjithatė nuk mund tė pranohet se ajo e ka arritur shkallėn e
knaqėshme. Por, mund tė konstatohet me knaqėsi, se ky ndryshim kualitativ nė
ndėrgjegjen kolektive shqiptare, kohėve tė fundit ka filluar ti zgjojė klanet
antishqiptare nga ėndėrra e tyre e vjetėruar evropiane. Ato kanė filluar tė
kuptojnė pėrfundimisht njė tė vėrtetė tė madhe, edhepse tė pa kėndėshme pėr
shpirtin e tyre hileqar, se kėsaj rradhe nė hesapet e tyre karshi interesave
njerėzore dhe kombėtare tė shqiptarėve, janė mashtruar shumė keq. Ato kanė
filluar tė binden, se shqiptarėt nuk do ta pranojnė kurrėn e kurrės, qė nė dėm
tė tė sotmės dhe tė ardhmės sė tyre, tė futen nė ēfarėdo forme tė krijesave tė
rijetėsuara, tė ngjashme me Traktatin famėkeq tė Versajės, i cili i kishte mė
shumė se pėgjysmuar trojet e tyre etnike.
Me siguri, kjo vėndosmėri nė rritje e popullit shqiptar pėr tė zgjidhur drejt
dhe pėrfundimisht ēėshtjen e tij kombėtare, i ka vėnė nė pozitė tė vėshtirė
diplomacitė dhe qarqet ushtarake ndėrkombėtare, duke i vėnė para njė problemi
shumė serioz, ndaj tė cilit janė tė detyruara tė marrin qėndrime tė qarta.
Thjesht, kjo vendosmėri nė rritje e popullit shqiptar i ka vėnė para njė dileme
shumė tė rėndė, si diplomacitė ashtu edhe qarqet ushtarake ndėrkombėtare:
-Nėse e pranojnė kėrkesėn e shqiptarėve pėr vetėvendosje, me siguri do t'i
rrezikonin interesat e tyre politike, ekonomike dhe ushtarake me rėndėsi
strategjike, si nė shumicėn e vendeve sllave ashtu dhe tek miqėt e tyre.
-Nėse nuk u pranohet kjo kėrkesė e drejtė e shqiptarėve, frikėsohen me plotė
arsye, sepse e kanė tė qartė se ata janė tė vendosur, qė pėr realizimin e plotė
tė drejtave tė tyre njerėzore dhe kombėtare, tė pėrdorin tė gjitha mjetet e
domosdoshme dhe tė lejuara nga dokumentat relevante ndėrkombėtare. Kjo
nėnkupton, se pėr realizimin e tė drejtės sė tyre njerėzore dhe kombėtare, nėse
u imponohet, shqiptarėt nuk do tė hezitonin qė ti referohen prap, pėrkundėr
dėshirės sė tyre edhe luftės sė armatosur ēlirimtare. Pra, kjo vendosmėri nė
rritje e shqiptarėve pėr realizimin e tė drejtės sė tyre, i ka sjellur nė
pozicion tė vėshtirė, nė rend tė parė diplomacitė evroperėndimore. Kur dihet, se
Evropa Plakė nuk ėshtė e gatshme pėr tu konfrontuar ushtarakisht me shqiptarėt,
pėr qėllimet e pengimit tė realizimit tė drejtave tė tyre. Aq, mė tepėr kur e
kanė tė njohur se shqiptarėt, pėrballė rreziqeve qė i kanosen Atėmėmėdheut tė
tyre, as qė do tė pyesin pė forcėn ushtarake tė armikut. Kėtė veti tė tyren,
shqiptarėt e kanė dėshmuar sa e sa herė gjatė historisė, prej kohės sė
Skenderbeut e deri nė ditėt e sotme.
Pėr njė luftė kundėr shqiptarėve me qėllim tė pengimit tė realizimit tė
aspiratave tė tyre tė drejta njerėzore dhe kombėtare, asnjėra prej fuqive nė
pėrbėrje tė KFOR-it, sidomos amerikanėt, britanikėt dhe gjermanėt, nuk janė tė
gatshėm t'i rrezikojnė kockat e ushtarėve tė tyre.
Parashtrohet pyetja: Ku qėndron shkaku i kėsaj mosgadishmėrie i kėtyre faktorėve
ndėrkombėtar?
Nė kėtė pyetje ėshtė lehtė pėr t'u pėrgjigjur: Shkaku i kėsaj mosgadishmėrie
ėshtė pozita gjeo-politike e ushtarake e trojeve shqiptare, pėr tė cilat kėta
faktorė kanė intersa shumė tė mėdha dhe tė pakontestueshme. Ato janė shumė tė
vetėdijshme, se edhe nga njė shkėndi e re e luftės nė trojet shqiptare, brenda
natės krejt Ballkani mund tė kaplohet nga zjarri i saj. Ato nuk kanė asnjė
garancė, se njė luftė ballkanike do tė mbetej vetėm brenda kufijve tė Ballkanit,
pa u pėrhapur nė tėrė kontinentin dhe nė kufijtė lindor tė tij. Bile ato kanė
arsye tė fortė pėr tu frikėsuar, se zjarret e njė lufte eventuale ballkanike
shumė shpejt do tė pėrhapeshin nė tėrė botėn.
Fuqitė e mėdha kėtė frikė tė tyre tė arsueshme e bazojnė nė fakte tė
qėndrueshme. Ato e dinė mirė, se nė njė luftė tė tillė pėr shkak tė interesave
tė pazgjedhura, tė trashėguara nga e kaluara, fillimisht do tė pėrfshiheshin
Shqipėria, Mali i Zi, Serbia, Bullgaria, Greqia, Turqia dhe ndoshta edhe Rumania
me Hungarinė.
Bazuar nė shumė fakte mund tė nxirret njė pėrfundim i qėndrueshėm, se goditjet e
NATO-s nga ajri mbi caqet e pėrzgjedhura tė Serbisė, gjatė luftės tė armatosur
ēlirimtare tė cilėn ishte duke e zhvilluar populli shqiptar nėn Flamurin e
Famėmadhės UĒK, nuk e kishte pėr qėllim parėsor shpėtimin e popullatės etnike
shqiptare dhe tė minoriteteve josllave nga veprimet barbare me pėrmasa
gjenocidi, tė cilat ushtroheshin nga hordhit e solldateskės fashizoide
serbo-ēetnike. Pra, ky veprim i Fuqive tė mėdha i ekzekutuar nga struktura e
tyre ushtarake NATO, kėsaj radhe nė "anėn" e shqiptarėve, me siguri ishte nė
shėrbim tė qėllimit kryesor strategjik, pengimi i njė konflikti tė pėrmasave
ballkanike e mė gjėrė.
Pėrfaqėsuesit e diplomacive tė kėtyre qarqeve i kushtėzuan goditjet nga ajri tė
NATO-sė mbi caqet e pėrzgjedhura serbe, me sigurimin e kompetencave tė forcave
paqėruajtėse (KFOR-it), qė ato ti zėvendėsojnė forcat serbe me qėllim qė UĒK-ja
tė mos e merr pushtetin nė Kosovė pas pėrfundimit tė luftės,(sipas Madelleine
Albright, Autobiografi, fq.459-472).
Shqiptarėt duhet ta kenė shumė tė qartė, se po tė mos ishte nė pyetje rreziku i
pėrhapjes sė luftės jashtė kufijve tė Kosovės e Ballkanit, me siguri, Fuqitė e
mėdha nuk do tė ndėrmirrnin njė veprim tė tillė, sa pėr t'i shpėtuar shqiptarėt
nga masakrimet, por do t'i lenin qė tė laheshin nė gjak, sikur boshnjakėt,
ēeēenėt, kurdėt dhe palestinezėt.
Marrėveshtja e Kumanovės e cila u arritė gjatė bisedimeve ndėrmjet gjeneralėve
evroperėndimor dhe serbijanė, pa pjesmarrjen e shqiptarėve tė cilėt ishin nė
luftė tė drejpėrdrejt me Serbinė pushtuese, jo vetėm se ėshtė njė argument i
pakontestueshėm e qė e bėnė tė qėndrueshėm konstatimin e mė parshėm, por ajo
shpjegon edhe tri gjėra, tė cilat sipas mendimit tim janė kruciale:
a)Mėnyra e zhvillimit tė kėtyre bisedimeve, ėshtė dėshmia mė e fuqishme se
forcat e NATO-s, nuk ishin aleate tė shqiptarėve, sepse aleati nuk i zhvillon
bisedimet, nuk i pėrfundon dhe nuk nėnshkruanė asnjė marrėveshje, prapa shpinės
sė aleatit;
b)Kjo marrėveshje e arritur, me siguri, si produkt i pazarllėqeve me gjeneralėt
serbijanė, natyrisht nė dėm tė tė drejtave legjitime tė shqiptarėve, gjakut dhe
sakrificave tė tyre sublime pėr kėto tė drejta, e vėrteton atė qė u shkrua pak
mė lart;
c)Sjelljet e UNMIK-ut dhe KFOR-it pas vendosjes sė Kosovės nėn protektoratin e
tyre, siē janė pazarllėqet me serbėt; krijimi i enklavave serbe, mbrojtja e tyre
nga KFOR-i dhe UNMIK-u, si dhe lejimi i funksionimit tė administratės komplete
tė Serbisė nėpėr kėto enklava; arrestimet, kėrkimi i armatimeve dhe bastisjet
sistematike kryesisht tė shqiptarėve, si dhe aprovimi i pazarllėqeve
serbo-maqedone nė dėm tė teritorit tė Kosovės administrative, janė dėshmi e
qartė, se Rezoluta 1244 e KS tė OKB-sė, ėshtė vetėm paravan pėr realizimin e
dispozitave proserbe tė Marrėveshtjes sė Kumanovės, pjesės sė saj top sekrete e
cila deri mė sot mbahet larg syve tė shqiptarėve.
Ėshtė koha e fundit qė shqiptarėt ta kuptojnė drejt e mirė njė tė vėrtetė tė
madhe, se po tė ishte qėllimi i sinqert i Fuqive tė mėdha, pėrfshirė kėtu edhe
Rusinė, pėr tė ndalur solldateskėn serbo-ēetnike ( tė cilėn edhe e ndihmuanė tė
armatosej me armėt mė moderne, deri nė mars tė vitt 1999), nė fushatėn e saj
luftarake pėr krijimin e Serbisė sė Madhe, kėtė do ta bėnin nė fillim tė viteve
tė 90-ta, duke intervenuar njėkohėsisht nga ajri dhe toka, drejtpėrsėdrejti nė
territorin e Serbisė.
Po ta kishin sinqerisht, ato nuk do tė tėrhiqeshin nga Serbia:
a). Pėrderisa ta demobilizonin e ēarmatosnin ushtrinė dhe policinė
serbo-ēetnike, duke rikonstruktuar njė ushtri paqėsore, tė armatosur me armatime
tė lehta;
b).Pėrderisa tė ndėrtohej nė pushtet i ri nė Serbi, i cili me punėn e tij do tė
dėshmohej se qėllimet e tij janė, vėrtetė demokratike dhe paqėsore.
Pėr tė intervenuar me qėllim tė evitimit tė njė lufte shumė tė pėrgjakshme,
kishte shumė argumente.
Dihej botėrisht se qėllimet e nomenklaturės udhėheqėse politiko-ushtarake tė
Serbisė ishin serbomėdha, dhe qė kishin pėr synim realizimin e Serbisė sė Madhe,
duke pėrdorur tė gjitha mjetet luftarake dhe duke i kombinuar metodat e
barbarive mesjetare me ato ēetniko-fashiste.
Gjithashtu dihej botėrisht, se kėto qėllime kriminale ishin planifikuar deri nė
detalin mė tė vogėl, nga kreu politik dhe ushtarak serbomadh, natyrisht dhe duke
u shėrbyer me brumėrat serbo-mėdhaja tė gatuara nė "Akademinė Serbe tė
Shkencave", dhe ashtu si nė tė kaluarėn, sipas reēetave tė pėrpiluara dhe tė
pagėzuara me tymin e tamjanit, nga popat serbijanė, nė krye Kishes Ortodokse
Serbijane.
Kėto qėllime ishin publikuar nė mjetet informimit masiv dhe propagandoheshin
nėpėr mitingjet populiste serbe, para se tė fillohej me fushatat luftarake
kundėr popullit slloven, pėr tė vazhduar me tej kundėr popullit kroat, boshnjak
dhe mė vonė kundėr atij shqiptar.
Kur njeriu ballafaqohet me kėto argumente, me siguri do tė ballafaqohet edhe me
pyetjen e cila do t'i parashtrohet nga ndėrgjegja e tij: Pse nuk u intervenua,
kur dihej mirė se po tė intervenohej ushtarakisht, me siguri do tė
shpėtoheshin, mbi 500.000 jetėra tė civilėve tė pambrojtur, tė tė gjitha
gjinive, moshave dhe kombėsive?
Pa ndonjė ekzagjerim e vetmja pėrgjigje nė kėtė pyetje, do tė ishte: Ky
intervenim mungoi, sepse nuk pėrshtatej me interesat e fuqive tė mėdha, sidomos
tė atyre tė cilat kishin miqėsi tradicionale me serbo-sllavėt, dhe ua kishte
andja "sarmat" serbe.
Ėshtė koha e fundit qė shqiptarėt tė kuptojnė drejt e mirė, se po ato qarqe
evroperėndimore, tė cilat vazhdojnė tė hiqen si miq tė tyre, janė nė vlugun e
punėve shumė tė rrezikshme pėr tė ardhmėn e tyre, rijetėsimin e pjellės sė
Traktatit tė Versajės, natyrisht me njė emėr tė ri. Andaj edhe duhet tė
pėrgatiten pėr tu pėrballur me pasojat e sabotimeve tė kėtyre miqėve, karshi
tė drejtės sė tyre tė natyrshme, pėr tė jetuar tė lirė dhe dinjitoz nė
Atėmėmėdheun e tyre, tė ēliruar dhe tė ribashkuar njė njė shtet tė vetėm.
Me 20 dhijetor 2004
Sejdi Veseli
P r i s h t n ė